Yetişkinlerde Uyku İhtiyacı

Yetişkinlerde uyku 

Yetişkin yani 18 yaşını aşmış bir kişinin uyku ihtiyacı günde yaklaşık olarak 7 veya 8 saattir. Bu durum kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Bazı kişiler günden 4-5 saat uyku ile günlük aktivitelerini yerine getirirken, bazı kişilere ise günde 9-10 saat uyku yetmemektedir. Bu durumun farklı sebepleri vardır. Aşırı uyuyan kişiler genellikle psikolojik etkenlerden zarar görmüştür.

Uyku miktarındaki gereksinimin değişiklik göstermesi biyolojik etkiler ve yıllar boyunca oluşan alışkanlığa bağlanır. Uyku süresi kısa olan kişiler hırslı, aktif ve çalışkan kişilerdir. Uyku süresi uzun olan kişiler ise depresyona meyilli, sosyal alışkanlıkları olmayan ve kaygılı kişilerdir.

Uyku ihtiyacını ve uyku düzenini etkileyen bazı faktörler vardır. Bu faktörleri şöyle sıralayabiliriz;

Yaş

Bebekler daha fazla uykuya ihtiyaç duyarlar. Yaşlılar ise daha az uykuya ihtiyaç duyarlar. Bunun nedeni  bebeklerde melatonin hormonunun fazla salgılanması, yaşlılarda ise melatonin hormonunun yeterli miktarda salgılanmamasından kaynaklanır. Yaşlılar uykuya dalmak için daha fazla zamana ihtiyaç duyarlar ve gece daha sık ve çabuk uyanırlar. Yeni doğan bebekler günün üçte ikisini uyuyarak geçirirken yaşlıların ise günün üçte birini zor uyurlar.

Cinsiyet

Yapılan araştırmalara göre erkeklerin kadınlardan daha az uyudugu görülmüştür. Bunun nedeni tam olarak belirlenemese de kadınların erkeklere göre depresyona daha yatkın olduğu için uyku düzenine de etki yaptığı düşünülmüştür.

Hastalıklar

Birçok hastalık (kronik veya kronik olmayan) uyku düzenini etkilemektedir. Hasta olan kişiler daha fazla uykuya ihtiyaç duyarlar. Özellikle grip ve soğuk algınlığı gibi viral hastalıklarda vücudun daha fazla dinlenmeye ihtiyaç duyduğu gibi uyku ihtiyacı da artmaktadır. Uyku düzenini etkileyen durumlar ise ağrı, mide rahatsızlıkları, sık idrara çıkma, solunum problemleri ve çeşitli kalp hastalıkları uyku düzenini etkilemektedir.

Çevre

Çevre kişilerin uykuya dalmasını ve sağlıklı uyku uyumasını etkileyen faktörlerdendir. Çevre kimi zaman sağlıklı uyku uyumayı sağlar, kimi zaman ise kişi de uyku bozukluğuna neden olabilir. Sabah daha dinç uyanmak için  uyuduğunuz odadaki oksijen seviyesi maksimum düzeyde olmalıdır. Bilindiği gibi oksijen insan vücudunu dinlendirmektedir. Ortamın ısısı ve aydınlatması uykunun kalitesini etkileyen diğer faktörlerdendir. Çok sıcak veya çok soğuk bir odada yeterli uyku düzeni sağlanamadığı gibi yeterince karanlık olmayan bir odada uyumak doğru değildir. Odanın karanlık olması dinlenmişliği  daha da arttırmaktadır. Çünkü melatonin hormonu karanlıkta daha düzenli salgılanır.

Gün içindeki aktiviteler

Gün boyunca aktif olan bir kişi gece daha düzenli bir uyku uyuyabilir. Çünkü vücut yorulmuştur ve dinlenmeye ihtiyacı vardır. Egzersiz ve spor yapan kişiler daha Düzenli uyku uyuyabilirler. Ancak uykudan en az 2 saat önce egzersiz ve sporun bitirilmiş olması gerekmektedir. Spordan hemen sonra uykuya dalmak güçleşebilir.

Psikolojik etkenler

Üzüntü, stres, korku, kuşku ve sevinç gibi duygusal durumlar kişinin düzenli uyku uyumasını etkileyebilir. Yatağa yatıldığında farklı düşüncelerle uzun süre meşgul olurken uyku kaçabilir.

Beslenme

Düzensiz ve dengesiz beslenme uyku düzenini etkilemektedir. Ayrıca bazı yiyecek ve içeceklerin fazla tüketilmesi de uyku düzenini etkiler. Örneğin akşam saatlerinde aşırı çay ve kahve tüketimi uykuya dalmayı güçleştirecektir. Diyet yapmak uyku düzenini etkiler. Diyette düzenli beslenme meydana geldiğinden kişi daha enerjik ve dinç olabilir. Bu nedenle uykuya dalma güçleşebilir.

İlaç kullanımı

Kullanılmakta olan bazı ilaçlar uyku düzenini olumsuz yönde etkileyebilir. Ağrı kesiciler, antidepresanlar, bulantı gidericiler ve sedatif ilaçlar uyku düzenini olumsuz etkiler. Özellikle dirüetik yani idrar sökücü ilaçlar gece sik uyanmaya neden olarak düzenli uyku uyumayı etkiler.

Sigara

Sigaranın içinde bulunan nikotin uyarıcı bir madde olduğundan uykuya dalmayı güçleştirir ve gece kolay uyanmaya neden olabilir.

Vardiyalı çalışmak

Vardiyalı çalışmak uyku düzenini etkileyen faktörler arasındadır. Vardiyalı çalışan kişiler özellikle gece çalıştıktan sonra gündüz uyumak zorunda kalırlar ve gündüz uykusu yeterli miktarda dinlemeyi sağlamayabilir. Bu nedenle gece vardiyasında çalışan kişiler gündüz duyduklarında uykudan yeterli verimli alamayarak sürekli olarak bir yorgunluk ve dikkat eksikliği durumu ile karşı karşıya kalabilirler.

 

 

Bir önceki sağlık bilgisi yazımız olan Uyku Bozuklukları ve Uyku Düzeni başlıklı makalemizde Rem uykusu, uyku evreleri ve uyku hormonu hakkında bilgiler verilmektedir. Ayrıca öğrenmek istediğiniz ne varsa konu altından yorumla iletebilirsiniz.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+


Etiketler: , , ,
Eklenme Tarihi: 26 Nisan 2018

Konu hakkında yorumunuzu yazın